siluva.lt










400 m. Jubiliejus



 
Sanktuarium Maryjne w Šiluva (Szydłów)

Jubileusz czterechsetlecia objawienia się Najświętszej Maryi Panny‘ w Szydłowie, Litwa (6.–15. września 2008 r. )

Sanktuarium Maryjne w Šiluva (Szydłów)

Šiluva (Szydłów) od XVI wieku słynie z odpustowych obchodów ku czci Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Uroczystości te na Litwie noszą nazwę „Šilinės”. Od początku XVII wieku pielgrzymów do Šiluvy przyciąga również łaskami słynący obraz Maryi z Dzieciątkiem.

Prawdopodobnie w Szydłowie miało miejsce pierwsze objawienie się Najświętszej Maryi Panny w Europie. W miejscowości dotkniętej religijnymi sporami, Maryja objawiła się i rozmawiała z człowiekiem niekatolickiego wyznania – kalwinem.

Šiluva jest dziś jednym z najważniejszych centrów pielgrzymkowych na Litwie, słynącym z najstarszej tradycji świętowania odpustów Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. To tutaj wierni w odpowiedzi na prośbę Najświętszej Maryi Panny, by wielbić Jej Syna, modlą się o zdrowie fizyczne i duchowe. Częste są nawrócenia, zaś przybywający do Szydłowa doświadczają również odnowy duchowej.

Historia

Szydłów zaczyna być szerzej znany w roku 1457 roku, kiedy to miejscowy dworzanin, Piotr Gedgaudas, zbudował kościół dedykowany Narodzeniu Najświętszej Maryi Panny oraz św. Bartłomiejowi. Już wtedy na uroczystości odpustowe przybywały tłumy pielgrzymów, nawet z sąsiednich, protestanckich Prusów.

W połowie XVI wieku ludność w okolicach Szydłowa była przeważnie wyznania kalwińskiego. Jednak dopóki stary kościół był otwarty, wierni chętnie uczęszczali na święta odpustowe. W następnych latach katolicka świątynia została jednak zamknięta, po czym poważnie zniszczona. Około 1569 roku ostatni katolicki proboszcz, Jan Holubka, złożył wartościowe przedmioty i dokumenty fundacyjne kościoła do żelaznej skrzyni i zakopał je w ziemi, niedaleko kościoła.

Katolicy rozpoczęli działania prawne zmierzające do odzyskania majątku Kościoła, skonfiskowanego przez właścicieli kalwińskich. Sytuacja była jednak dość skomplikowana, nie udało się bowiem odnaleźć dokumentów poświadczających katolicką własność. Dzięki interwencji Najświętszej Maryi Panny, po Jej objawieniu, fundacyjne dokumenty katolickiego kościoła zostały odnalezione i w 1622 roku udało się wygrać proces sądowy, dotyczący restytucji katolickiej własności. Na miejscu starego kościoła zbudowano małą, drewnianą świątynię oraz odnowiono tradycję świąt odpustowych. Wkrótce obraz Maryi z Dzieciątkiem zasłynął łaskami. W 1786 roku poświęcony został nowy, murowany kościół - dzisiejsza bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

Rząd carskiej Rosji bezskutecznie próbował tłumić tradycje pobożności w Szydłowie. W czasach carskiego zakazu drukowania publikacji łacińskim alfabetem w Szydłowie, podczas świąt odpustowych, rozprowadzano nielegalnie szmuglowane litewskie modlitewniki i książki.

Szydłowieckie obchody odpustowe były szczególnie popularne na Litwie po odzyskaniu państwowej niezależności w 1918 r. W Kownie założono specjalny, pielgrzymkowy komitet organizacyjny. Dynamiczny rozwój ruchu pielgrzymkowego został przerwany przez radziecką okupację. Jednak i ten ustrój nie potrafił zniszczyć szydłowieckiej tradycji, chociaż urzędnicy KGB starali się wszelkimi sposobami przeszkadzać pielgrzymom. Szykany radzieckich organów władzy osiągnęły szczyt w 1979 roku, kiedy to ogłoszono fałszywą informację o epidemii świń i całkowicie zablokowano drogi prowadzące do Szydłowa – i to akurat w czasie głównych świąt we wrześniu.

W czasie politycznej zawieruchy i podczas okupacji Szydłów pozostawał „duchowym centrum przyciągania”. Po odzyskaniu politycznej niezależności w 1990 roku, tradycje szydłowieckich świąt odpustowych doświadczyły nowego ożywienia. Papież Jan Paweł II nawiedził sanktuarium Maryjne w Szydłowie 7 września 1993 roku podczas swej wizyty do krajów bałtyckich. Podczas wrześniowych uroczystości w roku 2003, obchodząc dziesiątą rocznicę wizyty Ojca Świętego, Arcybiskup Kowieński Sigitas Tamkevičius, pobłogosławił specjalnie zbudowane centrum formacji duchowej – Dom Jana Pawła II.

Objawienie Najświętszej Maryi Panny

Objawienie Najświętszej Maryi Panny w Szydłowie miało miejsce w 1608 roku. Pastuszkowie z sąsiedniego miasteczka paśli bydło na kościelnej ziemi. Zobaczyli stojącą na wielkim kamieniu młodą dziewicę, trzymającą dziecko i gorzko płaczącą. Jeden z pastuszków pobiegł do Szydłowa i opowiedział katechecie wyznania kalwińskiego o widzeniu. Ten wezwał nauczyciela Salomona i obydwaj zbliżyli się do wspomnianego kamienia. Oni także zobaczyli płaczącą młodą dziewicę. „Dziewico, dlaczego płaczesz?” – zapytał katecheta. Ona odpowiadała: „Był czas, kiedy tu mój kochany Syn był uwielbiany przez mój lud, ale teraz ludzie orzą i zasiewają tę ziemię ”. Powiedziawszy te słowa dziewczyna zniknęła. Katecheta i nauczyciel uważali widzenie za dzieło nieczystego ducha.

Wiadomości o objawieniu dość szybko rozpowszechniły się w okolicy. Według jednego z opowiadań, stary, ślepy człowiek, znalazł miejsce, gdzie ukryta została żelazna skrzynia, w której przechowywane były „skarby ze starego kościoła”, po czym natychmiast odzyskał wzrok. 

Bazylika Narodzenia NMP i Kaplica Objawienia

Obecna bazylika Narodzenia NMP została zbudowana i wyposażona w trzecim ćwierćwieczu XVIII wieku. Jest to jeden z najpiękniejszych przykładów późnego baroku na Litwie. Wewnętrzna dekoracja kościoła, stworzona przez utalentowanego artystę Tomasza Podgaiskiego, zachowała się bez znaczących zmian. Papież Paweł VI w 1976 roku nadał kościołowi szydłowieckiemu honorowy tytuł bazyliki. W bocznej kaplicy bazyliki wystawiona została żelazna skrzynia, znaleziona po objawieniu się Najświętszej Maryi Panny.

Na miejscu objawienia zbudowana została majestatyczna kaplica, o wysokości 40 metrów, zaprojektowana przez Antoniego Wiwulskiego, autora pomnika Trzech Krzyży w Wilnie. W fundament ołtarza kaplicy został wbudowany kamień, na którym zgodnie z tradycją, miało miejsce objawienie Najświętszej Maryi Panny. 

Szydlowiecki obraz Najświętszej Maryi Panny

Namalowany w początku XVII wieku obraz Maryi z Dzieciątkiem jest wykonany według bizantyjskiego stylu ikonograficznego Hodegetria. Prototypem obrazu jest ikona Matki Boskiej Śnieżnej z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie. Postać Maryi z Dzieciątkiem jest przykryta sukienką wykonaną z mnóstwa ofiarowywanych wot, a wykonaną przez znakomitego Królewieckiego złotnika Lawrzynca Hofmana w 1674 roku. W roku 1786, na mocy postanowienia papieża Piusa VI, biskup Stefan Jan Giedraitis dokonał koronacji cudownego obrazu.

W latach 2002-2003 szydłowiecki obraz Najświętszej Maryi poddany został gruntownym zabiegom konserwatorskim i procesom badawczym. Konserwacji wizerunku dokonano w Centrum restauracji im Pranasa Gudynasa w Wilnie. Po restauracji obraz odzyskał swoją pierwotną piękność i autentyczną artystyczną wartość. 

Šiluva dziś

Oktawa odpustowa

Każdego roku, 8 września, rozpoczyna się oktawa odpustowa. Pielgrzymi tradycyjnie przybywają w procesjach od strony Tytuvėnai albo Raseiniai. Poszczególne dni są poświęcone wojsku, policji, pracownikom ochrony zdrowia, instytucjom Kościoła, rodzinom, dzieciom i młodzieży, chorym, a także sprawom ochrony ludzkiego życia. Podczas oktawy prowadzone są katechezy, prezentowane się religijne przedstawienia a także odbywają się koncerty.

Dzień Maryi

Od ponad 20. lat istnieje tradycja pielgrzymowania do Szydłowa 13. każdego miesiąca. Tego dnia odbywają się specjalne nabożeństwa w różnych intencjach. Pielgrzymi wypraszają orędownictwa Najświętszej Maryi Panny.

Dom Jana Pawła II

W 2003 roku otwarty został Dom Jana Pawła II. Mieszkają tam i studiują klerycy kursu propedeutycznego (wstępnego) Kowieńskiego Wyższego Seminarium Duchownego. Dom służy alumnom na studia seminaryjne przez 8 miesięcy. W pozostałym czasie wykorzystywany jest na potrzeby organizacji rekolekcji księży i osób świeckich oraz jako dom pielgrzymkowy.

Informacja dla Pielgrzymów

Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi
M. Jurgaičio g. 2
LT–60432 Šiluva, Raseinių r.
Litwa
Tel. +370 428 43190
Poczta elektroniczna: siluva@kn.lcn.lt

Dom Jana Pawła II
M. Jurgaičio g. 5
LT-60432 Šiluva, Raseinių r.
Litwa
Tel. +370 687 87124
Poczta elektroniczna: jono.pauliaus.namai@kn.lcn.lt